[Aior]

Reçine 3D yazıcılar FDM'nin ulaşamadığı detayı ve yüzey kalitesini verir; karşılığında doğru kurulmuş bir çalışma alanı, kalibre edilmiş bir pozlama profili ve disiplinli bir son işlem (post-processing) düzeni ister. Bu rehberi MSLA (LCD maskeli) yazıcı kullanan ya da kullanmaya hazırlanan hobi kullanıcıları, diş teknisyenleri, kuyum atölyeleri ve mühendisler için hazırladık. Yazıda hazır pozlama süresi ya da sıcaklık değeri bulamayacaksınız, çünkü doğru değer reçineye, renge, yazıcıya, ekranın yaşına ve ortam sıcaklığına göre değişir. Başlangıç noktanız her zaman reçine üreticisinin yazıcınız için verdiği profil ve yazıcının kılavuzudur; biz bu değerleri kendi atölyenizde çalışan ayarlara nasıl dönüştüreceğinizi anlatıyoruz.

1. MSLA nasıl çalışır, reçine ne zaman doğru seçimdir?​

Reçine haznesinin (vat) tabanı FEP gibi saydam ve yapışmaz bir filmdir. Filmin altında bir LCD panel (güncel modellerde genellikle tek renkli, yani mono), onun altında da çoğu tüketici yazıcısında 405 nm dalga boyunda ışık veren bir UV kaynağı bulunur. LCD maske görevi görür: Katmanın kesitini gösterir, ışık yalnızca kürlenecek piksellerden geçer. Baskı tablası (build plate) filmle arasında bir katman kalınlığı kadar boşluk kalana dek iner, katman kürlenir, tabla kalkar ve kürlenen katman filmden ayrılır (peel). Baskı hatalarının önemli bir kısmı bu ayrılma kuvvetinden kaynaklanır. Bazı hazneler, FEP'e göre daha düşük ayrılma kuvveti vaat eden nFEP ya da ACF gibi filmlerle gelir; film değiştirmeden önce hazne üreticisinin uyumluluk bilgisine bakın.

Yöntem	Işık nasıl verilir?	Pratikteki anlamı
MSLA (LCD)	LED ışık kaynağı, LCD maskenin arkasından bütün katmanı aynı anda kürler	Süre parça sayısına değil katman sayısına bağlıdır; LCD ve film sarf malzemesidir
DLP	Mikro aynalı çipli (DMD) projektör bütün katmanı yansıtır	Katman yine tek seferde kürlenir; çözünürlüğü projektör belirler
Lazer SLA	Galvanometre aynalarıyla yönlendirilen lazer kesiti çizer	Katman süresi taranacak alana bağlıdır

Reçine; minyatür, mücevher ve diş modeli, ince detaylı küçük prototip ve pürüzsüz yüzey isteyen ana model (master) işlerinde FDM'den açıkça üstündür. Büyük parçalarda (hazne boyutu, reçine maliyeti), darbe ya da yorulma yükü alan fonksiyonel parçalarda (standart reçine kırılgandır) ve yıllarca güneş görecek parçalarda zayıf kalır; uzun süre UV alan birçok reçine sararır ve kırılganlaşır. Henüz yazıcı seçmediyseniz FDM ile reçineyi karşılaştırdığımız 3D yazıcı satın alma rehberine bakın.

2. Reçine yazıcı güvenliği: eldiven, gözlük, havalandırma, atık​

Kürlenmemiş reçineler çoğunlukla akrilat ve metakrilat esaslıdır. Güvenlik Bilgi Formlarında (GBF, İngilizce kısaltmasıyla SDS) en çok dikkat edilmesi gereken uyarı, alerjik cilt reaksiyonuna yol açabileceğini belirten H317'dir. Duyarlılaşma (sensitizasyon) genellikle ilk temasta değil, tekrarlanan temaslardan sonra gelişir; bir kez geliştiğinde küçük bir temas bile reaksiyonu tetikleyebilir. Bazı GBF'ler diğer akrilat ve metakrilatlarla çapraz duyarlılık uyarısı da içerir; diş malzemeleriyle çalışanlar için bu önemlidir.

• Eldiven ve gözlük: lateks değil, nitril ya da neopren eldiven kullanın ve reçine bulaşınca hemen değiştirin; ince tek kullanımlık eldiven uzun süre korumaz. Reçine dökerken ve parça yıkarken koruyucu gözlük takın.
• Cilde bulaşırsa: bol su ve sabunla yıkayın. Cildi IPA, el dezenfektanı ya da başka bir çözücüyle temizlemeyin.
• Havalandırma: yazıcıyı havalandırılan bir odaya koyun; yatak odası ve mutfak uygun değildir. "Düşük kokulu" reçine, buharın zararsız olduğu anlamına gelmez.
• Çocuklar ve gıda: reçineyi ve IPA'yı çocukların ulaşamayacağı bir yerde saklayın; mutfak gereçlerini reçine işinde, reçine aletlerini mutfakta kullanmayın.
• IPA yanıcıdır: izopropil alkolün GBF'sinde H225 uyarısı bulunur: "Kolay alevlenir sıvı ve buhar." Alevden, ısıtıcıdan ve kıvılcımdan uzak tutun; kabın kapağını kapalı bırakın. Ultrasonik temizleyicinin haznesine doğrudan IPA koymayın; cihaz üreticisinin yanıcı çözücü uyarısına uyun.
• Dökülme: yazıcının altına tek kullanımlık bir tepsi ya da örtü serin, döküleni kâğıt havluyla hemen alın, sonra yüzeyi temizleyin.

Atık: Sıvı reçineyi, kirli IPA'yı ve "suyla yıkanabilir" (water-washable) reçinenin yıkama suyunu asla lavaboya ya da gidere dökmeyin; reçineler sucul canlılar için de zararlıdır (GBF'lerde H411 ve H412 sık görülür). Reçineli kâğıt havlu, eldiven ve destek artıklarını güneşte ya da UV lambası altında tamamen kürleyin. Kirli IPA'yı şeffaf, kapalı bir kapta, ışık alan ve ateş kaynaklarından uzak, havalandırılan bir yerde bekletin: Çözünmüş reçine kürlenip dibe çöker, üstteki IPA ilk yıkama kabında yeniden kullanılabilir, tortu katı atığa dönüşür. Kürlenmiş artıkları yerel tehlikeli atık kurallarına göre teslim edin; Türkiye'de nasıl toplandığını belediyenize sorun. İşyerinde firmanın atık prosedürü önceliklidir.

3. Kurulum: tabla, sıcaklık, karıştırma, film ve ekran​

• Tabla seviyeleme: çoğu yazıcıda hazneyi çıkarır, ekrana bir kâğıt ya da seviyeleme kartı koyar, tabla vidalarını gevşetir, Z eksenini sıfırlar (home), tablayı ekrana düz oturacak şekilde hafifçe bastırıp vidaları sıkar ve konumu Z=0 olarak kaydedersiniz. Seviyeleme gerektirmeyen tablalarda kılavuzu izleyin.
• Sıcaklık: reçine soğudukça koyulaşır, yani viskozitesi artar; soğuk reçine, tablaya yapışmama ve katman ayrılmasının en yaygın nedenlerinden biridir. Reçinenin teknik veri sayfasında (TDS) verilen çalışma sıcaklığı aralığında kalın; kışın atölye bu aralığın altına düşüyorsa hazne ısıtıcısı ya da ısıtmalı kabin düşünün.
• Karıştırma: pigment dibe çöker. Şişeyi dökmeden önce çalkalayın, haznedeki reçineyi her baskıdan önce silikon ya da plastik spatulayla karıştırın. Hazne ve filmde metal alet kullanmayın; metal kazıyıcı yalnızca tabla içindir.
• Film gerginliği: doğru gerilmiş FEP'e parmakla hafifçe vurduğunuzda gergin bir davul sesi gelir. Gevşek film sarkar; katman ayrılmasına ve başarısız baskılara yol açabilir. Aşırı gerilen film ise yırtılabilir. Fabrikada gerdirilmiş haznelerin filmiyle oynamayın.
• Ekran: LCD sarf malzemesidir; koruyucu filmini ya da camını yerinde tutun ve çizilince değiştirin. Hazneyi takmadan önce ekranın ve filmin alt yüzünün temiz ve kuru olduğunu kontrol edin.

4. Pozlama süresi ayarı: adım adım kalibrasyon​

Reçine baskı ayarlarının adı dilimleyiciye göre değişse de mantık aynıdır:

Ayar	Ne işe yarar?	İpucu
Alt katman sayısı ve alt pozlama (bottom layers, bottom exposure)	İlk katmanları uzun pozlayıp parçayı tablaya yapıştırır	Azı baskıyı filmde bırakır; fazlası fil ayağını büyütür, sökmeyi zorlaştırır
Normal pozlama (exposure time)	Diğer katmanların kürlenme süresi; detayı ve ölçüyü belirler	Kalibrasyon baskısıyla bulunur
Geçiş katmanları (transition layers)	Pozlamayı alt değerden normale kademeli düşürür	Destekli baskıda çoğunlukla tabanda (raft) kalır
Kaldırma mesafesi ve hızı (lift distance, lift speed)	Katmanı filmden ayırmak için tablanın ne kadar ve ne hızla kalkacağı	Büyük kesitte yavaş kaldırma ayrılma kuvvetini azaltır, süreyi uzatır
Geri dönüş hızı (retract speed)	Tablanın reçineye inme hızı	Kıvamlı (viskoz) reçinede hızlı dönüş filmi ve parçayı zorlar
Bekleme süreleri (rest time, light-off delay)	Kaldırmadan önce ve sonra, geri dönüşten sonra verilen kısa beklemeler; asıl amaç, pozlamadan önce reçinenin durulması ve filmin düzleşmesidir	Kıvamlı ya da soğuk reçinede artırın

1. Reçine üreticisinin yazıcınız ve katman kalınlığınız için verdiği profili yükleyin; yoksa yazıcı kılavuzundaki varsayılanlarla başlayın. Her seferinde tek değişkeni değiştirin.
2. Reçineyi çalkalayın ve gerçek baskılarınızı yapacağınız sıcaklıkta kalibre edin.
3. Bir pozlama testi basın. Bazı üreticiler hazır test dosyası sunar. Örneğin Anycubic'in her reçine yazıcısı modeli için ayrı yayımladığı R_E_R_F (Resin Exposure Range Finder) dosyası tek baskıda sekiz model basar. İlk model ayarlardaki normal pozlama süresini kullanır; sonraki her model bir öncekinden sabit bir adım daha uzun pozlanır ve bu adımın büyüklüğü yazıcı modeline göre değişir. Yazıcı bu testi dosya adından tanıdığı için adı değiştirilmemeli, başka bir modelin dosyası da kullanılmamalıdır. AmeraLabs Town, TableFlip Foundry'nin Cones of Calibration modeli ve UVtools'un kalibrasyon araçlarındaki pozlama süresi bulucu (exposure time finder) da yaygın seçeneklerdir. Tek pozlamalı testlerde başlangıç değerinin biraz altında ve üstünde birkaç baskı alın.
4. Testi gerçek parça gibi yıkayın, kurutun, kürleyin ve büyüteçle inceleyin.
5. En iyi aralığı seçin, gerekirse daha küçük adımlarla tekrarlayın ve sonucu kaydedin.

Sonuç nasıl okunur?

• Eksik pozlama (under-exposure): ince pimler eksik, destekler kopuk, katmanlar ayrılmış; çıkıntılar ince, delikler büyük, parça yumuşak.
• Aşırı pozlama (over-exposure): detaylar şişkin, dar yarıklar ve küçük delikler kapanmış, parça ölçüsünden büyük, yazılar dolmuş.
• Doğru aralık: pimler tam, yarıklar açık. Bazı kullanıcılar hazır destekli (pre-supported) modellerde destekler daha güvenilir tutsun diye pozlamayı biraz yüksek tutar; bedeli ölçü doğruluğudur.

Her reçine, renk ve sıcaklık için ayrı profil tutun; reçine partisi, film ya da ekran değiştiğinde ve sonuçlar kaymaya başladığında testi tekrarlayın.

Reçine / renk / parti no:
Yazıcı / film tipi / ekran değişim tarihi:
Ortam ve reçine sıcaklığı:
Katman kalınlığı / alt katman sayısı / alt pozlama:
Geçiş katmanı / normal pozlama:
Kaldırma mesafesi ve hızı / geri dönüş / bekleme:
Kenar yumuşatma:
Yıkama ve kürleme (yöntem, süre):
Ölçek düzeltmesi X / Y / Z:
Test sonucu:

5. Reçine baskı destek ayarları ve yönlendirme​

• Parçayı eğin: büyük düz yüzeyleri ekrana paralel basmaktan kaçının; bir katmanda ayrılan alan büyüdükçe ayrılma kuvveti ve vantuz etkisi artar. Birçok rehber 30–45° eğimle başlamayı önerir, ince parçalarda daha azı yetebilir. Eğim baskı süresini ve destek sayısını artırabilir.
• Görünen yüzü koruyun: destek değdiği yerde iz bırakır. Görünür ya da ölçü açısından kritik yüzü dilimleyicide yukarı, desteklerin değmeyeceği tarafa çevirin.
• Destek ön ayarları: hafif, orta ve ağır seçenekler temas ucunun çapını ve destek gövdesini değiştirir. Küçük uç az iz bırakır ama ağır parçayı taşıyamaz; kütle ve kesit büyüdükçe orta ve ağır desteğe geçin. En alçak noktaları (local minima) mutlaka destekleyin.
• Adalar: önceki katmanla bağlantısı olmadan başlayan bölgeye ada (island) denir; desteksiz kalırsa filme yapışır ve baskıyı bozar. Lychee ya da Chitubox'ın ada tespitini kullanın ve dilimledikten sonra, hazır destekli (pre-supported) modellerde bile, UVtools ile tekrar kontrol edin.
• Taban (raft): parçayı tabladan birkaç milimetre yukarıda desteklerle taşıyın; uzun alt pozlamanın yan etkileri, özellikle fil ayağı (elephant's foot), tabanda kalır ve parça kolay sökülür. Doğrudan tablaya basılan düz tabanlı parçalarda alt pozlamayı ve fil ayağı telafisini ayrıca ayarlayın.

6. İçi boşaltma (hollowing) ve drenaj delikleri​

Dolu büyük parça hem çok reçine harcar hem de her katmanda büyük bir kesiti filmden ayırır. İçini boşaltmak ikisini de azaltır, ama kapalı boşluk yeni riskler getirir:

• Et kalınlığı: Formlabs'ın içi boşaltma rehberindeki örnekte et kalınlığı 2 mm'dir. Bunu başlangıç değeri olarak alın, büyük ve darbe alacak parçada artırın; ince kabuk büyük modeli kırılgan yapar.
• En az iki delik: biri reçine, biri hava için. Formlabs bir deliği tablaya olabildiğince yakın, en az birini de başka bir yüzeye koymayı önerir; tablaya yakın delik boşluğun vantuz (suction cup) gibi davranmasını önler. Delikleri, kıvamlı reçinenin rahatça akabileceği büyüklükte açın.
• İç temizlik: deliklerden şırıngayla IPA basın, çalkalayın, boşaltın ve tekrarlayın; sonra içini tamamen kurutun. Kapalı boşlukta kalan sıvı reçine zamanla dışarı sızabilir; ayrıca parçaların haftalar, hatta aylar sonra çatlamasının sık bildirilen nedenlerinden biridir.
• Kapatma: aynı reçineden basılmış bir tapayı biraz sıvı reçineyle yapıştırıp UV ile kürleyin; içerisi önce temiz ve kuru olmalıdır.

7. Dilimleyiciler ve yardımcı araçlar​

• Chitubox ve Lychee Slicer: yaygın kullanılan genel amaçlı reçine dilimleyicileridir; ikisinin de ücretsiz sürümü ve ek özellikli ücretli paketleri vardır. Hangi özelliğin hangi pakette olduğu sürümden sürüme değiştiği için güncel listeye bakın. Bazı üreticiler kendi dilimleyicisini sunar; örneğin Prusa'nın SL1 serisi PrusaSlicer ile çalışır.
• UVtools: ücretsiz ve açık kaynak kodlu (AGPL-3.0) bir araçtır. Dilimlenmiş dosyada adaları, çıkıntıları (overhang), reçine tuzaklarını (resin trap) ve vantuz oluşturan boşlukları bulur, bir kısmını onarır; dosya biçimleri arasında dönüştürme yapar ve kalibrasyon testleri üretir.
• Dosya biçimi: .ctb, .goo, .pwmx, .sl1 gibi biçimleri yazıcı modeli belirler. Yanlış yazıcı profili, yazıcının açamadığı ya da ekranına uymayan bir dosya üretir.
• Kenar yumuşatma (anti-aliasing): kenar piksellerini gri tonlarda pozlayarak piksel basamaklarını yumuşatır; fazlası ince detayı silikleştirebilir. Yazıcının ve dosya biçiminin gri tonlu pozlamayı desteklemesi gerekir. Önce kenar yumuşatma olmadan kalibre edin, sonra açıp yeniden test edin.
• CAD: delik ve geçme düzeltmelerini CAD modelinde yapın, genel ölçek düzeltmesi dilimleyicide kalabilir. Verinin CAD'den üretime akışını planlarken CAD/CAM/CAE yazılım yığını seçimi başlığımız işinize yarar.

8. IPA ile yıkama: iki kap yöntemi ve yıkama istasyonu​

• İki kap: ilk kaptaki "kirli" IPA reçinenin çoğunu alır, ikinci kaptaki "temiz" IPA son durulamayı yapar. İlk kap fazla kirlenince atığa ayırın, ikinciyi birinci yapın ve yeni bir temiz kap hazırlayın.
• Saflık: yüksek saflıkta IPA kullanın; yaygın tavsiye %90 ve üzeridir, ama son söz reçinenizin TDS'sindedir. Bazı üreticiler TPM gibi başka bir yıkama sıvısına da izin verir.
• Süre: TDS'deki yıkama süresini aşmayın. IPA'da uzun kalan parça sıvı emip şişebilir, yumuşayabilir ve sonradan çatlayabilir; ince cidarlı ve içi boş parçalar daha hassastır.
• Yıkama istasyonu: pervaneli ya da sepetli istasyonlar IPA'yı hareket ettirir ve süreyi tekrarlanabilir kılar; birçoğu kürleme ünitesiyle birleşiktir. İstasyonlarda da aynı yangın ve havalandırma kuralları geçerlidir.
• Suyla yıkanabilir reçine: IPA istemez, ama yıkama suyu reçine içerir; lavaboya dökülmez, yukarıdaki gibi kürlenip ayrıştırılır.
• Kurutma: kürlemeden önce parça tamamen kurumalı; yüzeyde ıslak parlaklık ya da yapışkan nokta kalmamalıdır. Beyaz kalıntının (white residue) iki yaygın nedeni kirli IPA ve parçayı ıslakken kürlemektir; çözüm temiz IPA ile son durulama ve tam kurutmadır.

9. UV kürleme ve destekleri sökme zamanı​

• İstasyon ya da güneş: dönen tablalı istasyon parçayı her yönden eşit kürler; süreyi TDS'den alın. Bazı mühendislik reçinelerinin TDS'si kürleme sıcaklığı da tanımlar. Güneş ışığı işe yarar, ama UV miktarı mevsime ve havaya göre değiştiği için sonuç tekrarlanabilir değildir; parçayı ara ara çevirin.
• Aşırı kürleme: kürleme ilerledikçe parça sertleşir ama kopma uzaması düşer, yani kırılganlaşır; uzun UV maruziyeti bazı reçinelerde sararmaya da yol açabilir. Şeffaf ve beyaz reçineyi gereğinden uzun kürlemeyin. Şeffaf parçada tam saydamlık için zımpara ve parlatma ya da şeffaf vernik gerekir.
• Destek sökme: desteği kürlemeden önce sökmek kolaydır, çünkü destekler yumuşaktır ve izler temiz kesilir; sökmeyi kürlemeden sonraya bırakmak ise ince parçanın kürleme sırasında çarpılma riskini azaltır. Pratik kural: Kalın parçalarda desteği kürlemeden önce, ince ve çarpılmaya yatkın parçalarda kürlemeden sonra sökün. Destekleri koparmayın; yan keskiyle (flush cutter) temas noktasına yakın kesin.

10. Mühendislik parçalarında ölçü doğruluğu​

Reçine kürlenirken çeker (shrinkage); aşırı pozlamada ise ışık kenarlardan taşar, dış ölçüler büyür ve delikler küçülür. Bu iki etkiyi birbirinden ayırın:

1. Önce pozlamayı kalibre edin; delik sorununu ölçekle çözmeye çalışmayın.
2. Ölçülebilir paralel yüzleri tabandan ve fil ayağından uzak olan bir test parçası ile farklı çaplarda delik ve pimlerden oluşan bir geçme test kartı basın.
3. Parçaları her zamanki gibi yıkayıp kürleyin, ölçümü oda sıcaklığında kumpasla yapın ve X, Y, Z'yi ayrı ölçün.
4. Ölçek düzeltmesi: Tasarım 40,00 mm, ölçülen 39,80 mm ise katsayı 40,00 / 39,80 = 1,005, yani %100,5'tir. Bu değeri dilimleyicide o eksenin ölçeğine girip testi tekrarlayın.
5. Geçme boşluğunu (clearance) kart sonucuna göre CAD'de verin. Kritik delikleri biraz küçük basıp matkap ya da raybayla bitirmek çoğu zaman daha güvenilirdir.
6. Standart reçine kırılgandır; klips, menteşe ya da darbe alan parçada dayanıklı (tough), ABS benzeri ya da mühendislik reçinelerinin TDS'lerinde kopma uzaması, darbe dayanımı ve ısıl eğilme sıcaklığını (HDT) karşılaştırın. FDM'de sık kullanılan ısıl insert (heat-set insert) yöntemi burada aynı şekilde çalışmaz, çünkü kürlenmiş reçine erimeyen bir termosettir; insertleri yapıştırın ya da presleyin.
7. Ölçüyü birkaç baskıda alıp dağılımı not edin; değerler yalnızca o reçine, renk ve profil için geçerlidir. Kritik yüzeyleri destek izinden uzak tutmayı tasarımda planlayın; üretilebilirlik için tasarım ilkeleri burada da geçerlidir.

Mevcut bir parçanın ölçülmesi ya da baskıya hazır CAD modeli gerekiyorsa, bu iş akışını AIOR'un 3D tarama, tasarım ve üretim çözümleri sayfasında anlatıyoruz.

11. Reçine baskı sorunları: belirti, neden, çözüm​

Belirti	Olası nedenler	Çözüm
Baskı tablada değil filmde kalıyor	Tabla seviyesi bozuk; yetersiz alt pozlama; soğuk reçine; kirli ya da çok kaygan tabla	Yeniden seviyeleyin; alt pozlamayı artırın; reçineyi TDS sıcaklığına getirin; tablayı temizleyin, üretici izin veriyorsa hafifçe pürüzlendirin
Katman ayrılması (delamination)	Eksik pozlama; hızlı kaldırma; gevşek film; karıştırılmamış reçine; tabla ya da Z ekseninde boşluk	Pozlamayı testle artırın; kaldırmayı yavaşlatın; filmi gerdirin ya da değiştirin; reçineyi karıştırın; vidaları kontrol edin
İçi boş parçada delik ya da patlama (cupping)	Drenaj deliği yok ya da yanlış yerde; vantuz etkisi	Tablaya yakın bir delik ve en az bir delik daha açın; yönlendirmeyi değiştirin; UVtools ile kontrol edin
Fil ayağı	Uzun alt pozlamada kenardan ışık taşması; ezilen ilk katmanlar	Taban ve destekle basın; alt pozlamayı makul düzeye indirin; varsa alt katman telafisini kullanın; alt kenara pah verin
Destekler kopuyor, parça haznede kalıyor	Hafif ya da seyrek destek; desteksiz ada; eksik pozlama; hızlı kaldırma	Orta ya da ağır, daha sık destek; ada kontrolü; pozlama ve kaldırma hızını gözden geçirin
Kürlemeden sonra çatlama	İçeride kalan reçine ya da IPA; aşırı kürleme; IPA'da uzun bekletme; kalın dolu kesit	Boşluğu yıkayıp kurutun, drenaj deliği açın; yıkama ve kürlemeyi TDS süresine çekin; büyük parçayı boşaltın
Yapışkan yüzey	Kirli IPA ya da yetersiz yıkama; yetersiz kürleme; ıslakken kürleme	Temiz IPA ile yeniden yıkayın, kurutun, kürlemeyi tamamlayın
Yatay çizgiler, belirgin katman izleri	Z ekseninde boşluk ya da kir; baskı sırasında sıcaklık değişimi; kısa bekleme süresi	Z mekanizmasını temizleyip ayarlayın; ortam sıcaklığını sabit tutun; bekleme süresini artırın
Her baskıda aynı yerde eksik detay	Ekranda ölü piksel, çatlak ya da sönük bölge; ekranda ya da filmde kalıntı	Hazneyi çıkarıp ekrana beyaz kâğıt koyun ve ekran testini çalıştırın (UV ışığa doğrudan bakmayın); temizleyin; sürerse LCD'yi değiştirin
Reçine filmden ekrana sızıyor	Delinmiş ya da yırtılmış film	Baskıyı hemen durdurun, yazıcıyı kapatın, hazneyi çıkarın; ekranı kılavuza göre temizleyin, filmi değiştirin, reçineyi süzün

12. Bakım: reçineyi süzme, FEP film değişimi, ekran ve depolama​

• Başarısız baskıdan sonra: reçineyi boya süzgecinden temiz bir kaba süzün, filmdeki kürlenmiş parçaları plastik spatulayla alın. Birçok yazıcıda tüm ekranı kısa süre pozlayıp tortuyu ince bir katmanda toplayan bir hazne temizleme işlevi vardır.
• FEP film değişimi: delik, yırtık, derin çizik, buruşma ya da baskı alanında sütlü bulanıklık varsa filmi değiştirin; hafif yüzey çizikleri genellikle sorun değildir. Delik şüphesinde boş hazneyi kâğıt havlunun üzerine koyup içine biraz IPA dökün; kâğıtta ıslak leke varsa film delinmiştir.
• Ekran: metal alet değdirmeyin, kılavuzdaki temizlik yöntemini izleyin; ışık çıkışı zamanla zayıflayabileceği için kâğıt testini ara ara tekrarlayın.
• Depolama: reçineyi orijinal, ışık geçirmeyen, kapağı kapalı şişesinde, güneş almayan serin bir yerde ve TDS'deki sıcaklık aralığında saklayın. Reçine haznede bekleyecekse yazıcının UV geçirmeyen kapağını kapalı tutun; uzun bir ara vermeden önce süzüp şişesine geri koyun.

Sık sorulan sorular​

Pozlama süresi ne kadar olmalı?
Herkese uyan bir değer yok. Üreticinin yazıcınız ve katman kalınlığınız için verdiği profille başlayın, bir pozlama testiyle doğrulayın ve kaydedin. Reçine, renk, sıcaklık ya da ekran değişince testi yenileyin.

IPA mı, suyla yıkanabilir reçine mi?
Suyla yıkanabilir reçine IPA'nın yangın riskini ve kokusunu ortadan kaldırır, ama atık sorununu çözmez: Yıkama suyu da reçine içerir ve lavaboya dökülemez. Mekanik özellikleri TDS'lerden karşılaştırarak seçin.

Baskı neden tabladan düşüyor?
En sık nedenler bozulmuş tabla seviyesi, yetersiz alt pozlama, soğuk reçine ve kirli ya da fazla kaygan tabla yüzeyidir; büyük düz kesitler ve vantuz etkisi de parçayı filme çeker. Sorun giderme tablosunun ilk satırını sırayla uygulayın.

Evde reçine baskı güvenli mi?
Kurallara uyulursa yönetilebilir bir risktir: havalandırılan ayrı bir oda, nitril eldiven, gözlük, çocuklardan ve mutfaktan uzak bir alan, ateşten uzak IPA ve düzenli atık yönetimi. Yatak odası uygun değildir. Ciltte kızarıklık ya da kaşıntı görürseniz reçineyle çalışmayı bırakıp hekime danışın.

Yıkama ve kürleme istasyonu şart mı?
Şart değil. Kapaklı iki kap, yumuşak bir fırça ve UV lambası ya da güneşle başlanabilir. Düzenli baskı alıyorsanız istasyon süreyi ve sonucu tekrarlanabilir kılar.

Sonuç ve sonraki adımlar​

Reçine baskıda kalite, ayarları tahmin etmekten değil sistemli ölçmekten gelir. Önce çalışma alanını güvenli hâle getirin, tablayı seviyeleyin ve reçineyi doğru sıcaklıkta kullanın. Ardından üreticinin profilinden başlayıp bir pozlama testiyle kendi değerinizi bulun, yönlendirme ve destekleri UVtools ile doğrulayın, yıkama ve kürlemeyi TDS sürelerine bağlayın. Mühendislik parçalarında ölçü testini yapıp düzeltmeleri CAD modeline taşıyın. Takıldığınız bir nokta olursa reçineyi, yazıcıyı ve ayarlarınızı belirterek bu başlıkta sorabilirsiniz.

Resin printers deliver detail and surface finish that FDM cannot match, but they demand more in return: a well set-up workspace, a calibrated exposure profile and disciplined post-processing. This guide is for makers, dental and jewellery technicians and engineers using MSLA (LCD) resin printers. It gives no ready-made exposure times or temperatures, because the right values depend on the resin, its colour, the printer, the age of the screen and the room. Start from the resin maker's profile for your printer and from the printer manual; below is how to turn them into settings that work in your workshop.

1. How MSLA works, and when resin is the right choice​

The floor of the resin vat is a clear, non-stick film such as FEP. Under it, a UV light source (405 nm on most consumer printers) shines through an LCD, monochrome on most current models, that masks everything except the current layer's cross-section. The build plate lowers to one layer height above the film, the layer cures, and the plate lifts to peel it off the film. Many failures trace back to that peel force. Some vats ship with films sold as lower-peel alternatives to FEP, such as nFEP or ACF; check the vat maker's compatibility information before swapping.

Process	How light is delivered	In practice
MSLA (LCD)	LED source behind an LCD mask cures the whole layer at once	Print time depends on layer count, not part count; LCD and film are consumables
DLP	Projector with a micromirror chip (DMD) projects the whole layer	Also cures a full layer at once; the projector sets the resolution
Laser SLA	Laser steered by galvanometer mirrors traces each cross-section	Layer time depends on the area to trace

Resin clearly beats FDM on miniatures, jewellery and dental models, small detailed prototypes and master patterns that need a smooth surface. It is the weaker choice for large parts (vat size, resin cost), for functional parts that take impact or fatigue loads (standard resin is brittle) and for parts that will spend years in the sun, since many resins yellow and turn brittle under prolonged UV. If you have not picked a printer yet, our 3D printer buying guide compares FDM and resin side by side.

2. Resin printer safety: gloves, eyes, ventilation, waste​

Uncured resins are mostly acrylates and methacrylates, and the warning on their safety data sheets (SDS) that deserves the most attention is H317, "May cause an allergic skin reaction". Sensitisation usually develops over repeated contact; once it has developed, even a small exposure can trigger a reaction. Some SDSs also warn of cross-sensitisation with other acrylates and methacrylates, worth knowing if you handle dental materials too.

• Gloves and eyes: nitrile or neoprene gloves, not latex, changed as soon as resin gets on them; thin disposables are not long-term protection. Wear safety glasses when pouring and washing.
• Skin contact: wash with plenty of soap and water. Never clean skin with IPA, hand sanitiser or other solvents.
• Ventilation: work in a ventilated room, never a bedroom or kitchen. "Low odour" does not mean the vapour is harmless.
• Children and food: store resin and IPA out of reach; keep kitchen utensils and resin tools strictly apart.
• IPA is flammable: isopropyl alcohol carries H225, "Highly flammable liquid and vapour". Keep it away from flames, heaters and sparks, with the lid closed. Do not pour IPA straight into an ultrasonic cleaner's tank; follow the cleaner maker's warning on flammable solvents.
• Spills: keep a disposable tray or mat under the printer and wipe spills up at once with paper towels.

Waste: never pour liquid resin, dirty IPA or the wash water from "water-washable" resin into a sink or drain; resins are also harmful to aquatic life (H411 and H412 are common on SDSs). Cure resin-soaked towels, gloves and support scraps fully in sunlight or under a UV lamp. Leave dirty IPA in a clear, closed container in a ventilated spot that gets light and is away from ignition sources: the dissolved resin cures and settles, the IPA on top goes back into your first wash container, and the sludge becomes solid waste. Dispose of cured residue under local hazardous-waste rules; in Türkiye, ask your municipality how it is collected. At work, the company's waste procedure comes first.

3. Setup: build plate, temperature, mixing, film and screen​

• Plate levelling: on most printers, remove the vat, lay paper or the levelling card on the screen, loosen the plate screws, home Z, press the plate gently flat against the screen, tighten the screws and save the position as Z=0. Follow the manual for plates that need no levelling.
• Temperature: resin thickens as it cools, and cold resin is one of the most common reasons prints fail to stick or delaminate. Stay within the working temperature on the resin's technical data sheet (TDS); if a winter workshop cannot hold it, consider a vat heater or heated enclosure.
• Mixing: pigment settles. Shake the bottle before pouring and stir resin left in the vat with a silicone or plastic spatula before each print. Metal tools stay away from the vat and film; a metal scraper is for the build plate only.
• Film tension: a well-tensioned FEP sounds like a taut drum when tapped. Slack film sags and can cause layer separation and failed prints; over-tight film can tear. Leave factory-tensioned vats alone.
• Screen: the LCD is a consumable; keep its protective film or glass in place, replace it when scratched, and make sure screen and film underside are clean and dry before fitting the vat.

4. Resin exposure calibration, step by step​

Slicers name these resin print settings differently, but the logic is the same:

Setting	What it does	Hint
Bottom layer count and bottom exposure	Longer exposure on the first layers bonds the part to the plate	Too little leaves the print on the film; too much enlarges the elephant's foot and makes removal harder
Normal exposure time	Cure time for all other layers; sets detail and dimensions	Found with a calibration print
Transition layers	Step exposure down gradually to the normal value	On supported prints they usually end up in the raft
Lift distance and speed	How far and how fast the plate rises to peel each layer	Slower lifts cut peel force on large cross-sections but add time
Retract speed	How fast the plate returns into the resin	Too fast stresses film and part in thick resin
Rest times (light-off delay, waits before/after cure)	Short pauses before and after the lift and after the retract, mainly to let resin settle and the film flatten before exposure	Lengthen for thick or cold resin

1. Load the resin maker's profile for your printer and layer height, or the manual's defaults if there is none. Change one variable at a time.
2. Shake the resin and calibrate at the temperature you will print at.
3. Print an exposure test. Some makers provide a ready-made file. Anycubic, for example, publishes an R_E_R_F (Resin Exposure Range Finder) file for each of its resin printer models. It prints eight models in one run: the first at your normal exposure time, each of the others one fixed step longer than the last, with the step size set by the printer model. The printer recognises the test by its file name, so do not rename it, and do not use a file made for another model. The AmeraLabs Town, TableFlip Foundry's Cones of Calibration and the exposure time finder in UVtools' calibration tools are common alternatives. With single-exposure tests, print a few steps below and above your starting value.
4. Wash, dry and cure the test like a real part, then inspect it under a magnifier.
5. Pick the best range, repeat with smaller steps if needed, and record the result.

Reading the result:

• Under-exposure: missing pins, failed supports, separated layers; positive features thin, holes oversize, part soft.
• Over-exposure: swollen details, narrow slots and small holes closed up, oversize parts, filled-in lettering.
• About right: all pins present, slots open. Some users run slightly higher exposure on pre-supported models so supports hold more reliably, at the cost of dimensional accuracy.

Keep one profile per resin, colour and temperature, and repeat the test when the resin batch, film or screen changes or results drift.

Resin / colour / batch:
Printer / film / screen replaced on:
Room and resin temperature:
Layer height / bottom layers / bottom exposure:
Transition layers / normal exposure:
Lift, retract, rest times:
Anti-aliasing:
Wash and cure (method, time):
Scale correction X / Y / Z:
Test result:

5. Orientation and resin support settings​

• Tilt the part: avoid printing large flat faces parallel to the screen; the more area peels in one layer, the higher the peel force and suction. Many guides suggest starting at 30–45°, and slim parts may need less. Tilting can add time and supports.
• Protect the face that matters: supports leave marks. Turn the visible or dimension-critical face upward in the slicer, away from the supports.
• Support presets: light, medium and heavy presets change the contact tip diameter and support body. Small tips leave small marks but cannot carry a heavy part, so step up as mass and cross-section grow. Always support the lowest points (local minima).
• Islands: an island starts in a layer with no connection to the layer before it; unsupported, it sticks to the film and ruins the print. Use island detection in Lychee or Chitubox and check again in UVtools after slicing, even on pre-supported models.
• Raft: hold the part a few millimetres above the plate on supports, so the side effects of the long bottom exposure, the elephant's foot in particular, stay in the raft and the part comes off easily. Flat-bottomed parts printed straight on the plate need their own bottom exposure and elephant's foot compensation.

6. Hollowing and drain holes​

A large solid part uses a lot of resin and peels a big cross-section on every layer. Hollowing reduces both, but a closed cavity brings its own risks:

• Wall thickness: the example in Formlabs' hollowing guide uses a 2 mm wall. Treat that as a starting point and go thicker on large parts or parts that take knocks; a thin shell makes a large model fragile.
• At least two holes: one for resin, one for air. Formlabs recommends one as close to the build platform as possible and at least one more elsewhere; the hole near the plate stops the cavity acting as a suction cup. Size holes so thick resin drains freely.
• Cleaning inside: push IPA through the holes with a syringe, shake, drain, repeat, then let the inside dry completely. Liquid resin left in a closed cavity can seep out and is a frequently reported cause of parts cracking weeks or even months later.
• Sealing: once the inside is clean and dry, glue in a plug printed from the same resin with a little liquid resin and UV-cure it.

7. Resin slicers and tools​

• Chitubox and Lychee Slicer: widely used general-purpose resin slicers, each with a free version and paid tiers. Which features sit in which tier changes between versions, so check the current list. Some printer makers supply their own; Prusa's SL1 series, for example, works with PrusaSlicer.
• UVtools: free and open source (AGPL-3.0). It finds islands, overhangs, resin traps and suction cups in sliced files and repairs some of them, converts between formats and generates calibration tests.
• File formats: the printer model decides the format, such as .ctb, .goo, .pwmx or .sl1. The wrong printer profile gives a file the printer cannot open or that does not match its screen.
• Anti-aliasing: exposes edge pixels in shades of grey to smooth pixel steps; too much can blur fine detail. Printer and file format must support greyscale exposure. Calibrate without it, then switch it on and test again.
• CAD: make hole and fit corrections in the CAD model; a global scale correction can stay in the slicer. For how data should flow from CAD to production, see our thread on picking a CAD/CAM/CAE stack.

8. How to wash resin prints: two-stage IPA or a wash station​

• Two containers: "dirty" IPA in the first removes most of the resin, "clean" IPA in the second does the final rinse. When the first is spent, set it aside as waste, promote the second and start a fresh clean one.
• Purity: use high-purity IPA; 90% or higher is the usual advice, but your resin's TDS has the final word. Some makers also approve other wash liquids such as TPM.
• Time: do not exceed the TDS wash time. Parts left in IPA too long can absorb it, swell, soften and crack later; thin-walled and hollow parts are most sensitive.
• Wash station: an impeller or moving basket agitates the IPA and makes wash times repeatable; many stations double as curing units. The same fire and ventilation rules apply.
• Water-washable resin: no IPA, but the wash water contains resin; it is cured and separated as described above, never poured away.
• Drying: parts must be fully dry, with no wet sheen or tacky spots, before curing. White residue usually comes from dirty IPA or curing a wet part; rinse in clean IPA and dry thoroughly.

9. UV curing resin prints, and when to remove supports​

• Station or sunlight: a curing station with a turntable cures evenly from all sides; take the time from the TDS, which for some engineering resins also specifies a curing temperature. Sunlight works, but UV levels vary with season and weather, so results are not repeatable; turn the part now and then.
• Over-curing: as curing continues the part gets stiffer but its elongation at break drops, so it turns brittle, and long UV exposure can also yellow some resins. Do not cure clear and white resins longer than needed; full transparency on clear parts also needs sanding and polishing or a clear coat.
• Removing supports: removing them before curing is easier, as supports are softer and marks cut cleaner; leaving them on until after curing helps thin parts keep their shape during the cure. Rule of thumb: remove them before curing on thick parts and after curing on thin, warp-prone ones. Cut close to the contact point with flush cutters instead of snapping supports off.

10. Dimensional accuracy for engineering parts​

Resin shrinks as it cures, while over-exposure bleeds light past the edges, so outside dimensions grow and holes shrink. Keep the two effects apart:

1. Calibrate exposure first; do not fix holes by scaling.
2. Print a test part with measurable parallel faces away from the raft and elephant's foot, plus a fit-test card with pins and holes of several diameters.
3. Wash and cure as usual, then measure at room temperature with calipers, measuring X, Y and Z separately.
4. Scale correction: if the design says 40.00 mm and you measure 39.80 mm, the factor is 40.00 / 39.80 = 1.005, or 100.5%. Enter it in the slicer as that axis's scale and repeat the test.
5. Apply the clearance from the fit-test card in CAD. Printing critical holes slightly undersize and finishing them with a drill or reamer is often more reliable.
6. Standard resin is brittle. For clips, hinges or impact-loaded parts, compare elongation at break, impact strength and heat deflection temperature (HDT) on the TDSs of tough, ABS-like and engineering resins. Heat-set inserts, the go-to fastener on FDM parts, do not work the same way here, because cured resin is a thermoset and does not melt; glue or press-fit inserts instead.
7. Measure several prints and record the spread; the numbers hold only for that resin, colour and profile. Keep critical surfaces away from support marks at the design stage; design for manufacturing principles apply here too.

If you need an existing part measured or a print-ready CAD model prepared, we describe that workflow on AIOR's 3D scanning, design and manufacturing page.

11. Resin print failed? Troubleshooting table​

Symptom	Likely causes	Fix
Print sticks to the FEP, not the plate	Plate out of level; too little bottom exposure; cold resin; dirty or very smooth plate	Re-level; raise bottom exposure; warm resin to the TDS range; clean the plate, roughen it lightly if the maker allows
Layer separation (delamination)	Under-exposure; fast lifts; slack film; unmixed resin; play in plate or Z axis	Raise exposure per a test; slow the lift; tension or replace the film; stir; check screws
Holes or blowouts in hollow parts (cupping)	Missing or misplaced drain holes; suction	Hole near the plate plus at least one more; reorient; check in UVtools
Elephant's foot	Light bleed during long bottom exposures; squashed first layers	Raft and supports; sensible bottom exposure; bottom-layer compensation if available; chamfer bottom edges
Supports fail, part left in the vat	Light or sparse supports; unsupported island; under-exposure; fast lifts	Heavier, denser supports; island check; review exposure and lift speed
Cracks after curing	Trapped resin or IPA; over-curing; long IPA soak; thick solid sections	Clean and dry cavities, add drain holes; keep wash and cure to TDS times; hollow large parts
Sticky surface	Dirty IPA or poor washing; under-curing; cured while wet	Rewash in clean IPA, dry, finish the cure
Horizontal lines, visible layers	Play or dirt in the Z axis; temperature swings mid-print; short rest times	Clean and adjust Z; keep room temperature steady; lengthen rest times
Missing detail in the same spot every print	Dead pixels, cracks or dim areas on the LCD; residue on screen or film	Vat out, white paper on the screen, run the screen test (do not look into the UV); clean; replace the LCD if it persists
Resin leaking through the FEP	Punctured or torn film	Stop, power off, remove the vat; clean the screen per the manual; replace the film; strain the resin

12. Maintenance: straining, FEP film replacement, screen and storage​

• After a failed print: strain the resin through a paint strainer into a clean container and lift cured bits off the film with a plastic spatula. Many printers have a vat-cleaning function that briefly exposes the whole screen so debris is caught in a thin cured sheet.
• FEP film replacement: replace the film for holes, tears, deep scratches, wrinkles or a milky haze over the print area; light surface scratches are usually fine. To find a hole, stand the empty vat on a paper towel and pour in a little IPA; wet spots mean a puncture.
• Screen: keep metal tools off it and clean it as the manual says. Light output can fade over time, so repeat the paper test now and then.
• Storage: keep resin in its original opaque, closed bottle, out of sunlight and within the TDS temperature range. If resin stays in the vat, keep the printer's UV-blocking cover closed, and strain it back into the bottle before a long break.

FAQ​

How long should the exposure time be?
There is no universal number. Start from the maker's profile for your printer and layer height, confirm it with an exposure test and record it; repeat when resin, colour, temperature or screen changes.

IPA or water-washable resin?
Water-washable resin removes IPA's fire risk and smell, but not the waste problem: its wash water contains resin too. Choose by comparing mechanical properties on the TDSs.

Why do my prints fall off the build plate?
Usually an unlevel plate, too little bottom exposure, cold resin or a dirty or very smooth plate; large flat cross-sections and suction also pull parts toward the film. Work through the first row of the troubleshooting table.

Is resin printing safe at home?
It is a manageable risk if you follow the rules above: a separate ventilated room, nitrile gloves, safety glasses, no children or food nearby, IPA away from ignition sources and proper waste handling. A bedroom is never the place for it. If your skin reddens or itches, stop working with resin and see a doctor.

Do I need a wash-and-cure station?
No. Two lidded containers, a soft brush and a UV lamp or sunlight are enough to start. If you print regularly, a station makes times and results repeatable.

Conclusion and next steps​

Good resin prints come from measuring, not guessing. Make the workspace safe first, level the plate and print with mixed resin at the right temperature. Then find your own exposure with a test print, verify orientation and supports in UVtools, and tie washing and curing to the TDS times. For engineering parts, run the dimensional test and move the corrections into CAD. If you get stuck, post in this thread with your resin, printer and settings.