[Aior]

Termal kameralı bir drone, bir güneş enerjisi santralinde (GES) günler sürecek modül modül kontrolü birkaç uçuşa indirebilir, düz bir çatıda ıslanmış yalıtımı ya da trafo merkezinde ısınan bir klemensi gösterebilir. Yanlış kamerayla ya da yanlış koşulda yapılan uçuş ise renkli ama karara dayanak olamayacak görüntüler bırakır. Bu rehberde marka ve fiyat sıralaması yapmadan hangi özelliklerin önemli olduğunu, geçerli bir termal uçuşun nasıl planlandığını ve iyi bir raporun neleri içerdiğini anlatıyoruz. GES bölümlerinde, PV termografisinde yaygın olarak başvurulan IEC TS 62446-3:2017 teknik şartnamesine dayanıyoruz. Şartname ücretlidir; sözleşmede atıf yapacaksanız belgeyi satın alın. Şartnamenin ikinci baskısı IEC'de hazırlık aşamasındadır (Ekim 2026 itibarıyla); yayımlandığında aşağıdaki değerlerin bir kısmı değişebilir, bu yüzden sözleşmede hangi baskının esas alındığını açıkça yazın.

Kullanım senaryoları ve her birinin ihtiyacı​

Arazi ve çatı GES'leri: Sıcak nokta (hot spot) yapan hücreler, bypass diyotu devreye girdiği ya da arızalandığı için ısınan alt diziler (substring), devre dışı kalmış dizi (string) ve modüller, kirlenme ve gölge kaynaklı ısınmalar, bağlantı kutusu (junction box) ve konnektör sorunları. Belirleyici olan radyometrik veri, yeterli çözünürlük ve ışınım koşullarının kaydıdır.

Çatılar ve bina kabuğu: Güneşli bir günün ardından, gün batımından sonra ıslak yalıtım ısıyı daha uzun tutar ve kuru bölgelerden daha sıcak görünür. ASTM C1153 bu gece yöntemini, ısı yalıtımı taşıyıcı döşemenin üstünde ve su yalıtımıyla temas hâlinde olan çatılar için, yerden ve havadan yapılan taramalarla tanımlar. Yöntem kuru bir çatı yüzeyi ister; şüpheli alanları onarım kararından önce nem ölçerle ya da karot alarak doğrulayın. Cephede ısı kaybı taraması için saatlerdir süren belirgin bir iç-dış sıcaklık farkı, birkaç saattir güneş almamış yüzey ve düşük rüzgâr gerekir; genel yöntemler EN 13187'nin yerini alan ISO 6781-1:2023'tedir. Farklar küçük olduğundan termal hassasiyet öne çıkar. Bu işlerin ticari tarafı için drone ile cephe ve çatı temizliği fizibilitesi konusuna da bakabilirsiniz.

Elektrik ve endüstriyel tesisler: Trafo merkezleri, havai hat bağlantıları, boru hattı yalıtımı, bacalar ve tanklar. Yük altında ölçün: dirençsel ısınma kabaca akımın karesiyle artar, düşük yükte küçük görünen fark tam yükte büyür. Aynı parçayı üç fazda karşılaştırın. Parlak metallerin emisivitesi çok düşüktür; mutlak değere değil farka güvenin. Küçük parçaları güvenli mesafeden ayırt edebilmek için dar açılı lens ve güçlü zoom gerekir.

Arama kurtarma: Termal drone'ların yaygın bir başka kullanımıdır, ancak bu rehberin konusu ölçüme dayalı denetimdir.

Termal kamera özellikleri: veri sayfasında neye bakmalı?​

Drone'lardaki termal kameraların çoğu soğutmasız, uzun dalga kızılötesi (LWIR, yaklaşık 8–14 µm) mikrobolometre kullanır. Şartname modüller için bu bandı ister; 2–5 µm kameralar yalnızca sigorta gibi elektrik bileşenlerinde kullanılmalıdır, çünkü cam 3 µm civarında kısmen geçirgendir.

Radyometrik mi? Radyometrik kamera her piksel için kalibre edilmiş sıcaklık verisini saklar (radyometrik JPEG, yaygın adıyla R-JPEG, ya da radyometrik TIFF); emisivite, yansıyan sıcaklık ve mesafe uçuştan sonra düzeltilebilir, her noktanın ya da alanın sıcaklığı yazılımda okunabilir. Radyometrik olmayan kamera yalnızca renk paletli görüntü verir. Şartname de görüntünün tüm radyometrik bilgisiyle saklanmasını ister; radyometrik olmayan görüntü yalnızca desen, en fazla sıcaklık farkı verir. Birçok faydalı yükte (payload) yalnız fotoğraflar radyometriktir, video değildir. Satın almadan önce hangi kayıt modlarının radyometrik olduğunu sorun ve işleme yazılımınızın bu formatı açıp açmadığını deneyin.

Çözünürlük ve lens: Dedektör çözünürlüğü (640×512, 1280×1024) tek başına yeterli bilgi vermez; zemindeki ayrıntıyı piksel aralığı (pixel pitch, güncel dedektörlerde çoğunlukla 12 µm), odak uzaklığı ve uçuş yüksekliği birlikte belirler. Şartname en az 320×240 çözünürlük önerir; aynı görüş açısında 640×512 aynı ayrıntıyı iki kat yüksekten ve her karede daha geniş alanla verir. "Süper çözünürlük" modu görürseniz hesaplarda doğal çözünürlüğü kullanın; dijital zoom termal piksel eklemez.

NETD (termal hassasiyet): Gürültüye eşdeğer sıcaklık farkı (Noise Equivalent Temperature Difference), kameranın kendi gürültüsünden ayırt edebildiği en küçük sıcaklık farkıdır. Şartname 30 °C'de en fazla 0,1 K (100 mK) ister; güncel drone kameralarının veri sayfalarında çoğu zaman 50 mK ve altı yazar. Değerleri aynı ölçüm koşulunda (f sayısı, sahne sıcaklığı) karşılaştırın.

Kare hızı: Bazı kameralar ihracat kontrolü nedeniyle 9 Hz ve altına sınırlanmış sürümlerle satılır; ABD mevzuatı bu kameraları daha hafif bir kontrol sınıfında değerlendirir. Aralıklı fotoğraf çekilen görevlerde bu çoğu zaman sorun olmaz; ancak canlı görüntüde anomali aramayı ve video kaydını zorlaştırır. Teklifteki sürümün kare hızını yazılı isteyin.

Ölçüm aralığı ve çalışma sıcaklığı: Birçok kamerada hassas dar aralık (high gain) ve sıcak hedefler için geniş aralık (low gain) bulunur. Türkiye'nin bazı bölgelerinde yaz öğleden sonraları sıcaklık 40 °C'yi aşabildiği için hem kameranın hem aracın çalışma sıcaklığını kontrol edin.

Emisivite ve yansıyan sıcaklık: Kamera yüzeyin yaydığını ve yansıttığını birlikte görür. Camın emisivitesi dike yakın bakışta yüksek ve kararlıdır (uygulamada çoğunlukla 0,85–0,90 kullanılır); dik bakıştan uzaklaştıkça düşer, yansıyan pay artar. Modül camında yansıyan çoğu zaman gökyüzüdür ve açık gökyüzü havadan çok daha soğuk görünür. Yansıyan sıcaklığı ölçmek için alüminyum folyoyu buruşturup yeniden düzleştirin, ölçülen yüzeyin düzlemine koyun, hedefe baktığınız açıdan görüntüleyin ve emisivite 1,0 ayarıyla ortalamasını okuyun.

Özellik	IEC TS 62446-3 asgari şartı	Satıcıya sorun
Spektral bant	Modüllerde 8–14 µm	LWIR mikrobolometre mi?
NETD	30 °C'de ≤ 0,1 K	Hangi f sayısında ölçüldü?
Geometrik çözünürlük	Modül kenarında piksel başına en fazla 3 cm	Bu lensle hangi yükseklikte?
Ölçüm ve çalışma aralığı	Nesne −20 ile +120 °C; çalışma ortamı −10 ile +40 °C	Aracın çalışma sıcaklığı?
Mutlak hata	±2 K'den küçük	Hangi koşulda geçerli?
Ayarlanabilir parametreler	Emisivite, yansıyan sıcaklık	Uçuş sonrası düzeltilebilir mi?
Kalibrasyon	En az iki yılda bir, izlenebilir	Türkiye'de servis ve kalibrasyon?

Termal GSD ve uçuş yüksekliği: çözümlü örnek​

Yer örnekleme aralığı (GSD), bir pikselin zeminde kapladığı mesafedir:

GSD = piksel aralığı × yükseklik / odak uzaklığı
GSD = 2 × yükseklik × tan(YGA / 2) / yatay piksel sayısı   (YGA: yatay görüş açısı)

Piksel aralığının odak uzaklığına oranı tek pikselin görüş açısıdır (IFOV). Aynı geometriyi endüstriyel kamera seçimi: önce sensör, sonra lens konusunda sensör, lens ve çalışma mesafesi için ele almıştık.

Örnek: 640×512 dedektör, 12 µm piksel aralığı, 13 mm lens: IFOV ≈ 0,92 mrad, yatay görüş açısı ≈ 32,9°.

Yükseklik	GSD	Kare izi
20 m	1,85 cm/px	11,8 × 9,5 m
30 m	2,77 cm/px	17,7 × 14,2 m
32,5 m	3,00 cm/px	19,2 × 15,4 m
40 m	3,69 cm/px	23,6 × 18,9 m
60 m	5,54 cm/px	35,4 × 28,4 m

Şartname PV modüllerinde modül kenarında piksel başına en fazla 3 cm ister; notuna göre bu, 6 inçlik (156 mm) hücrede 5×5 piksele karşılık gelir. Örnek kamera yaklaşık 32 m'nin üzerinde bu sınırı aşar. Aynı GSD için 9 mm lensle 22,5 m'ye inmek gerekir, 25 mm lensle 62,5 m'den uçulabilir. 12 µm, 1280×1024 dedektörlü ve 24 mm lensli bir kamera 3 cm/px'i 60 m'de verir ve her karede yaklaşık dört kat alan kaplar. Yarım hücreli (half-cut) güncel modüllerde 3 cm/px, yarım hücrenin kısa kenarında yalnızca 3 piksel kadar demektir; hücre düzeyinde teşhis için biraz daha alçaktan uçun.

Hız ve bulanıklık: Mikrobolometre pikselleri sıcaklık değişimine bir termal zaman sabitiyle tepki verir; bu süre güncel soğutmasız kameralarda genellikle 8–12 ms'dir ve pikselin yeni değere tam ulaşması birkaç zaman sabiti sürer. 10 ms'lik zaman sabitinde 3 m/s hızla uçan drone bu sürede 3 cm, yani 3 cm GSD'de bir piksel yol alır; 5 m/s'de 1,7 piksel. Bulanıklaşan küçük sıcak noktaların tepe değeri olduğundan düşük okunur. Pratik bir kural olarak ayrıntılı denetimde hızı v ≈ GSD / 0,01 s ile sınırlayın (3 cm GSD için 3 m/s). Şartname drone gibi hızlı taşıyıcıları 5.4.2 maddesinde ayrıca ele alır ve kamera hızının etkisini bir şekille gösterir.

Bindirme ve kapsama: Termal görüntü az dokulu olduğundan Pix4D termal projeler için en az %90 ileri ve %90 yan bindirme ister. Örnek kamerada 3 cm/px ile bu, her 1,5 m'de bir kare ve 1,9 m'de bir hat demektir; saniyede bir kare çekildiğinde hektar başına yaklaşık bir saat uçuş gerekir (dönüşler hariç). Çatıda kabul edilebilir, onlarca hektarda değil; üstelik kameranın en kısa zamanlı çekim aralığı hızı daha da sınırlayabilir. Büyük sahalarda ya daha yüksekten genel bir termal ortomozaik çekip bulgulara yakından dönersiniz ya da sıralar boyunca orta bindirmeli tekil radyometrik kareler çekip konumları görünür ortomozaik veya yerleşim planıyla modül numarasına bağlarsınız. Çözünürlük şartını karşılamayan yüksek uçuşu raporda "ön tarama" (screening) diye adlandırın.

Elektrik bağlantılarında ölçüm noktası: Şartnamenin notuna göre gerçek ölçüm noktası, kaliteli optikte çoğunlukla 3×3 pikseldir. 3 cm'lik bir klemensi 3×3 pikselle görmek için örnek kamerayla en fazla yaklaşık 11 m uzakta olmalısınız; 25 mm lensle bu sınır 21 m'ye, 40 mm ile 33 m'ye çıkar. Güvenlik mesafesini tesis sahibinin kuralları belirler.

Görünür kamera: geniş açı, zoom ve çoklu yük​

Termal görüntü farkı gösterir, nedenini çoğu zaman görünür fotoğraf açıklar: kuş pisliği, kırık cam, yanmış bağlantı kutusu, gevşek konnektör. Şartname her termal anormallik için görünür fotoğraf ister. Fotoğrafın çözünürlüğü termal görüntüden belirgin biçimde yüksek olmalıdır (tipik olarak en az 30 kat; 640×480 termal kamera için en az 9 MP'lik ayrı bir fotoğraf kamerası uygun bulunur) ve aynı alanı göstermelidir. Geniş açı kamera termal kareyle aynı alanı belgeler ve görünür ortomozaiğe temel olur; zoom kamera klemens, izolatör ve konnektörü güvenli mesafeden gösterir; lazer mesafe ölçer hedefin koordinatını ve uzaklığını verir. Bunları tek gimbalde toplayan çift ya da üçlü yükler eş zamanlı ve eşleşmiş görüntüler ürettiği için raporlamayı belirgin biçimde kolaylaştırır.

Hava aracı: uçuş süresi, rüzgâr, IP sınıfı, RTK, veri güvenliği​

• Uçuş süresi: Broşürdeki süre genellikle ideal koşullarda ölçülür; termal yükle, sıcakta ve rüzgârda daha kısa uçarsınız.
• Rüzgâr dayanımı: Uçuş güvenliğini anlatır, veri kalitesini değil; araç, termografi verisinin çoktan geçersiz hâle geldiği rüzgârda bile uçmayı sürdürebilir.
• IP sınıfı: IEC 60529'a göre ilk rakam toza (5: toza karşı korumalı, 6: toz geçirmez), ikinci rakam suya (4: su sıçraması, 5: su jeti) karşı korumayı gösterir. Hangi yük ve batarya yapılandırması için geçerli olduğunu sorun.
• Engel algılama: Korkuluk, klima ve havalandırma ünitesi, direk ve kablo çevresinde önemlidir; ancak çoğu sistem ince tel ve kabloları güvenilir biçimde algılayamaz, görüntü tabanlı sensörler de gece zayıflar.
• RTK: Aracın konum hatasını santimetre düzeyine indirir; yıllık görevlerde aynı rotayı ve bakış açısını tekrarlamayı kolaylaştırır, görüntülerin ve ortomozaiklerin konum doğruluğunu artırır. Kendi baz istasyonunuzla ya da ağ RTK (Türkiye'de TUSAGA-Aktif) ile çalışır.
• Yedeklilik: Çift IMU, GNSS ve batarya kritik tesiste riski azaltır. Yüksek akımlı iletkenler ve çelik yapılar pusulayı etkileyebilir.
• Veri güvenliği: Enerji ve sanayi müşterileri verinin nereye gittiğini sorar. Uygulamanın internet trafiğini kesen yerel veri modu, çevrimdışı harita, kapatılabilir bulut senkronizasyonu ve kayıtların saklandığı yer satın almadan önce netleşmeli.
• Batarya lojistiği: Tam gün için set sayısı, sahada şarj ve sıcakta şarj öncesi soğuma; bazı platformlar kapatmadan batarya değişimine (hot swap) izin verir.
• Yazılım: Izgara (grid), sıra takibi ve arazi takibi görevleri, radyometrik format uyumu, filo yönetimi.

GES termografisi için uçuş koşulları: kontrol tablosu​

Koşul	Hedef	Kontrol
Işınım (irradiance)	Modül düzleminde en az 600 W/m², kararlı	Modül eğiminde referans hücre ya da piranometre (kalibrasyon doğruluğu ±%5)
Gökyüzü	Açık, geçen bulut yok	Bulutluluk okta olarak kaydedilir, kümülüs ve sirrüs ayrı değerlendirilir; bulut geçtiyse kararlı sıcaklığı bekleyin
Rüzgâr	Düşük; ne kadar sakin o kadar iyi	Anemometre ya da Beaufort ölçeği; üst sınır şartnamenin Tablo 3'ünde
Sistem durumu	Diziler yük altında çalışıyor	SCADA ya da DC pens ampermetre (±%2); devre dışı dizi düzgün biçimde birkaç derece sıcak görünür
Kirlenme ve gölge	Az ve homojen, kısmi gölge yok	Impp kaybı %10'un altında; yoğun kirlenmede önce temizlik, ardından termal dengeyi bekleyin
Bakış açısı	Dike yakın; güneş, gökyüzü ve drone yansıması yok	Sabit gimbal açısı; şüpheli noktayı ikinci açıdan çekin, yansıma kamerayla yer değiştirir
Saat ve mevsim	Eşiğin rahatça aşıldığı saatler	Kışın, düşük eğimli çatılarda 600 W/m² zor yakalanabilir; ölçün
Kayıt	Tüm cihazların saati senkron	Görüntüler ışınım ve yük verisiyle eşleşmeli

Bakış açısı için kaynaklar tek bir sınırda birleşmiyor: bazıları en iyi doğruluk için modül normalinden (dik doğrultudan) en fazla yaklaşık 30° sapmayı önerir, bazıları 60°'yi dış sınır sayar; şartname konuyu Ek A.2'de ele alır. Eğimi 30°'ye kadar olan sabit modüllerde aşağı bakan (nadir) kamera, karenin ortasında modüle normalden en fazla 30° sapmayla bakar; kare kenarlarına doğru bu açı yarım görüş açısı kadar artabilir. Haziranda öğle saatlerinde Güneş, Türkiye'de başucu noktasından (zenit) yalnızca yaklaşık 13–19° uzaktadır; yarım görüş açısı bundan büyük bir kamera, yatay ya da az eğimli modüllerde güneş yansımasını kadraja alabilir. Gimbali güneşten biraz uzağa eğin ya da uçuş saatini kaydırın.

İş akışı: planlamadan rapora​

1. Kapsam: Basit mi ayrıntılı mı denetim, hangi bileşenler, teslim formatı ve sınıflandırma ölçütleri denetimden önce yazılı kararlaştırılır.
2. Veri: Yerleşim ve dizi planı, modül veri sayfası, SCADA erişimi.
3. Plan: GSD'den yükseklik, bindirme ve hızdan çekim aralığı; hatlar sıralar boyunca; batarya sırası ışınım penceresine göre.
4. Saha: Işınım, ortam sıcaklığı, rüzgâr, bulutluluk ve kirlenme kaydedilir; kamerada emisivite, yansıyan sıcaklık, mesafe ve bağıl nem girilir; sıcaklık skalası görev boyunca sabitlenir; test karelerinde yansıma ve bulanıklık aranır.
5. Yerden doğrulama (ground truth): Birkaç bulgu el tipi radyometrik kamerayla yakından ve başka açıdan ölçülür; elektriksel etki dizi akımı ya da I-V eğrisiyle, hücre çatlakları gerekirse elektrolüminesansla (EL) doğrulanır. Modül arkasına temaslı termometre yalnız kaba bir kontroldür, ön ve arka yüzey aynı sıcaklıkta değildir.
6. İşleme: Ortomozaikler üretilir, anomaliler işaretlenir, ΔT aynı modülün sağlam hücrelerine ya da komşu modüllere göre hesaplanır. Şartnamenin 7.4 maddesi, farklı ışınımda ölçülen sıcaklık farklarını nominal ışınım koşuluna göre ölçeklemek için bir yöntem verir.

Şartname bulguları üç anormallik sınıfına (Class of Abnormality, CoA) ayırır: CoA 1 anormallik yok; CoA 2 termal anormallik, nedeni araştırılır ve planlı bir süre içinde giderilir; CoA 3 güvenlikle ilgili termal anormallik, gecikmeden müdahale gerektirir. Her sınıf için öngörülen işlemlerin tam ifadesi şartnamenin Tablo 4'ündedir. Desen, bileşen ve koşullar birlikte değerlendirilir; Ek C, PV modüllerindeki termal anormallikler için bir matris verir. Bazı yazılımlar ve müşteriler bulguları kendi ΔT eşikleriyle ön sınıflandırır; bu eşikleri işten önce yazılı kararlaştırın.

İyi bir rapor şunları içerir:

• Özet: sınıf ve türe göre bulgu sayıları, acil işler.
• Koşullar: saat, düzlemdeki ışınım, ortam sıcaklığı, rüzgâr, bulutluluk, kirlenme.
• Ekipman ve yöntem: kamera ve seri numarası, kalibrasyon tarihi, emisivite, yansıyan sıcaklık, yükseklik, GSD, hız, bindirme.
• Her bulgu: blok, sıra, dizi, modül ve koordinat; termal görüntü ve eşleşen görünür fotoğraf; Tmaks, referans ve ΔT; tür, sınıf, önerilen işlem. Hücre konumu tutarlı bir matrisle adlandırılır (Ek A.3 örnek verir).
• Sınırlamalar ve sapmalar; şartname bunların raporda belirtilmesini ister.
• Ham radyometrik veri ve ortomozaikler.

Ekip, yetkinlik ve izinler​

Termografi yetkinliği: Basit denetim, bileşenlerin çalıştığını doğrulayan sınırlı bir kontroldür, personel şartları daha düşüktür ve modül kalitesi hakkında kesin hüküm vermez. Ayrıntılı denetim periyodik kontroller ve düşük performansın nedenini bulmak içindir; şartnameye göre bu denetimi PV santrallerinde yetkili bir uzman, termografi uzmanlarıyla birlikte yapabilir. Personel yeterliliği Ek B'dedir; normatif atıflar arasında tahribatsız muayene personelinin belgelendirilmesine ilişkin ISO 9712 vardır. Termografi belgelendirmesinde ISO 18436-7 tabanlı programlar da bulunur. Müşterinizin hangi belge düzeyini beklediğini satın almadan önce öğrenin. Şartname sahada ikinci bir kişiyi önerir, ekipten birinin sistemi ve PV santrallerini teknik olarak bilmesini ister ve işletmecinin ekibe sahaya özgü güvenlik kurallarını anlatmasını öngörür.

SHGM: Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü, yeniden hazırlanan İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı'nın (SHT-İHA) Temmuz 2026'da yürürlüğe girdiğini duyurdu. Duyuruya göre uçuş yetkisi araç ağırlığına değil pilot lisans seviyesine (P0 amatör, P1 ticari, P2 ileri seviye) bağlı; kayıt ve izinler tek dijital kanaldan yürütülecek; haritadaki yeşil bölgelerde ayrıca izin gerekmeyecek; mevcut belgeler için geçiş süresi 31 Temmuz 2027'de bitiyor. Ücretli denetim ticari faaliyettir; lisans, kayıt, sigorta ve uçuş iznini her projeden önce shgm.gov.tr'deki güncel metinden doğrulayın. Enerji ve sanayi tesisleri kısıtlı bölgede olabilir. Yeni talimatın ayrıntılarını Drone Kuralları 2026: SHT-İHA, P0/P1/P2 lisans ve kayıt konusunda derledik.

Saha izinleri: Hava sahası izni tesis sahibinin izninin yerine geçmez. Santral işletmecisinden, iletim trafo merkezlerinde TEİAŞ'tan, dağıtım tesislerinde ilgili dağıtım şirketinden yazılı izin ve iş güvenliği talimatı alın.

KVKK: Görüntülerde tanınabilir kişiler ya da araç plakaları varsa kişisel veri işliyorsunuz demektir ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) uygulanır; başkalarına ait özel alanları görüntülemek de özel hayatın gizliliği açısından ayrıca risklidir. Termal kamera normal pencere camının ardını görmez ama karanlıkta insanları gösterir; gece çatı ve cephe taramalarında balkon ve bahçedeki kişiler kadraja girebilir. Gereğinden geniş alan çekmeyin, paylaşılan çıktılarda kişileri ve plakaları maskeleyin; ayrıntılarda kvkk.gov.tr'yi ve hukuk danışmanınızı esas alın.

Karar matrisi​

Senaryo	Termal kamera	Görünür yük ve araç	Not
Ara sıra çatı GES kontrolü	Radyometrik 640×512; alçak uçuşla 3 cm/px kolayca sağlanır	Kompakt entegre yük, iyi engel algılama, RTK isteğe bağlı	Yılda birkaç denetimde hizmet almak daha ucuz olabilir
Büyük arazi GES'i	Pratikte en az radyometrik 640×512; 1280×1024 alan taramasını hızlandırır	Uzun uçuş süresi, RTK, yedek batarya, modül eşleyen yazılım	Uçuş ışınım penceresiyle sınırlı; ekip ve bataryayı buna göre planlayın
Çatı ve bina kabuğu	Düşük NETD, radyometrik, gece kullanımı	Geniş açı ve zoom; düşük ışıkta engel algılama sınırlı	ASTM C1153, ISO 6781-1; KVKK'ya dikkat
Elektrik ve endüstriyel tesis	Dar açılı lens ya da yüksek çözünürlük, geniş aralık	Güçlü zoom, lazer mesafe ölçer, IP sınıfı, yedeklilik, yerel veri modu	Yük altında ölçüm, belgeli uzman, sıkı izinler

Sık yapılan hatalar​

• Rapor için radyometrik olmayan kamera ya da ekran kaydı kullanmak.
• 600 W/m²'nin altında ya da geçen bulutların altında uçmak; ışınımı ölçmeden "güneşli" diye karar vermek.
• Emisivite ve yansıyan sıcaklığı varsayılan değerde bırakıp mutlak sıcaklık raporlamak.
• Güneş, gökyüzü ya da drone yansımasını sıcak nokta sanmak.
• Çok yüksekten ya da hızlı uçmak: küçük sıcak nokta çevresiyle karışır, ΔT düşük okunur.
• Devre dışı dizileri bilmeden uçup düzgün ısınmış diziyi modül arızası sanmak.
• Yoğun kirlenmeyi temizlemeden ölçmek; koşulları ve saatleri kaydetmemek.

Sık sorulan sorular​

Radyometrik olmayan termal drone ile GES denetimi yapılır mı?
Arıza desenini bulmak için evet; sıcaklık değerleri içeren, sınıflandırılmış bir rapor için hayır.

GES denetiminde kaç metreden uçmalıyım?
Yükseklik = GSD × odak uzaklığı / piksel aralığı. 12 µm ve 13 mm'lik örnekte 3 cm/px için en fazla yaklaşık 32 m. Yasal irtifa sınırlarını ayrıca kontrol edin.

640×512 yeterli mi?
Doğru yükseklikte evet. 1280×1024 aynı GSD'de yaklaşık dört kat alan kaplar; büyük sahada süreyi kısaltır, çatıda çoğu zaman gerekmez.

Ne sıklıkla denetim yapmalıyım?
Şartname periyodik termografi için dört yıl önerir; gerçek aralığı işletmeciyle ya da ulusal kurallara göre belirleyin. Arıza şüphesinde beklemeyin.

Çatıdaki su sızıntısını bulabilir miyim?
Isı yalıtımı su yalıtımının altında kalan düz çatılarda ıslak bölgeler, güneşli bir günün ardından yapılan gece taramasıyla çoğu zaman bulunabilir; suyun giriş noktasını termografi tek başına göstermez.

Sonuç ve sonraki adımlar​

Önce işi tanımlayın: GES mi, çatı mı, elektrik tesisi mi; ön tarama mı, ayrıntılı denetim mi? Hedef GSD'den kamera ve lensi, oradan uçuş süresini, batarya ve ekip ihtiyacını çıkarın. Kısa listedeki sistemleri bildiğiniz bir sahada aynı gün deneme uçuşuyla karşılaştırın; radyometrik dosyaların yazılımınızda açıldığını ve rapor şablonunuzu doldurabildiğinizi görmeden karar vermeyin. Platform, termal yük ve veri akışını göreve göre eşleştirmek için destek isterseniz AIOR drone teknolojileri hizmetleri sayfasına göz atabilirsiniz.

A thermal drone can turn a days-long, module-by-module walk of a solar plant into a few flights, and it can find wet insulation in a flat roof or a hot clamp in a substation. Flown with the wrong camera or in the wrong conditions, it produces colorful images nobody should base a decision on. This guide names no brands or prices. It covers which specifications matter, how to plan a thermal flight whose data holds up, and what a useful report contains. For solar (PV) work we refer to IEC TS 62446-3:2017, the technical specification commonly cited for PV thermography. It is a paid document, so buy it if your contracts reference it. A second edition is in preparation at the IEC (as of October 2026); some of the values below may change when it appears, so state in the contract which edition applies.

Use cases and what each one needs​

Ground-mounted and rooftop PV: hot cells, substrings running warm because a bypass diode has switched in or failed, offline strings and modules, heating from soiling or shade, and junction box or connector faults. Radiometric data, enough resolution and a record of irradiance during the flight decide whether results are usable.

Roofs and building envelopes: after a sunny day, wet insulation holds heat longer than dry insulation and shows up warmer after sunset. ASTM C1153 describes this night-time method, from the ground or the air, for roofs where the insulation is installed above the deck in contact with the waterproofing. The surface must be dry, and suspect areas should be confirmed with a moisture meter or core cuts before repairs are ordered. Facade heat-loss surveys need an inside-outside temperature difference that has lasted for hours, walls out of the sun for several hours and little wind; the general procedures are now in ISO 6781-1:2023, which replaced EN 13187. Contrasts are small, so thermal sensitivity matters more. For the business side of roof and facade drone work, see our feasibility study on drone-based facade and roof cleaning.

Electrical and industrial assets: substations, overhead line fittings, pipeline insulation, stacks and tanks. Inspect under load: resistive heating grows roughly with the square of the current, so a small rise at low load becomes a large one at full load. Compare the same component across all three phases. Bare, shiny metal has very low emissivity, so trust differences rather than absolute readings. Small parts at a safe distance call for a narrow lens and a strong zoom camera.

Search and rescue: a common use of thermal drones, but this guide is about measurement-grade inspection.

Thermal camera specs: what to read on the datasheet​

Most drone thermal cameras are uncooled long-wave infrared (LWIR, roughly 8–14 µm) microbolometers. IEC TS 62446-3 requires that band for modules; mid-wave cameras (2–5 µm) are only for electrical components such as fuses, because glass is partly transparent around 3 µm.

Radiometric or not: a radiometric camera stores calibrated temperature data for every pixel, as a radiometric JPEG (often called R-JPEG) or radiometric TIFF. You can correct emissivity, reflected temperature and distance after the flight and read any point or area in software. A non-radiometric camera records a palette image: the pattern, nothing to measure later. The specification asks for images stored with all radiometric information and notes that non-radiometric images give only patterns and, at best, temperature differences. On many payloads only stills are radiometric, not video. Ask which capture modes are radiometric and whether your processing software reads the format.

Resolution and lens: detector resolution (640×512, 1280×1024) means little on its own. Ground detail depends on pixel pitch (12 µm on most current detectors), focal length and flight height. The specification recommends at least 320×240; with the same field of view, a 640×512 camera gives the same detail from twice the height and covers more ground per frame. If a datasheet mentions a "super-resolution" or upscaled mode, calculate with the native resolution. Digital zoom adds no thermal pixels.

NETD (thermal sensitivity): noise equivalent temperature difference is the smallest difference the camera can separate from its own noise. The specification requires 0.1 K (100 mK) or better at 30 °C; current drone camera datasheets usually state 50 mK or better. Compare values measured under the same conditions (f-number, scene temperature).

Frame rate: some cameras ship in versions limited to 9 Hz or less for export-control reasons; US rules, for example, put cameras at or below 9 Hz in a less restricted class. Interval-shot missions rarely suffer, but live-view searching and video get harder. Get the frame rate of the exact quoted version in writing.

Range and operating temperature: many cameras offer a sensitive narrow range (high gain) and a wide range for hot targets (low gain). Summer afternoons in parts of Türkiye can exceed 40 °C, so check the operating range of both camera and aircraft.

Emissivity and reflected temperature: the camera sees what a surface emits and reflects, together. Glass has a high, fairly stable emissivity when viewed close to face-on (0.85–0.90 is the range commonly used in practice); it drops at grazing angles while the reflected share rises. What module glass reflects is usually the sky, and a clear sky looks far colder than the air. To measure reflected temperature, crumple a piece of aluminum foil, flatten it again, place it in the plane of the target surface, view it from the same angle as the target, set emissivity to 1.0 and read its average.

Feature	IEC TS 62446-3 minimum	Ask the vendor
Spectral band	8–14 µm for modules	LWIR microbolometer?
NETD	≤ 0.1 K at 30 °C	Measured at which f-number?
Geometric resolution	Max. 3 cm of module edge per pixel	At what height with this lens?
Measurement and operating range	−20 to +120 °C object; −10 to +40 °C operating ambient	Aircraft operating temperature?
Absolute error	Less than ±2 K	Under which conditions?
Adjustable parameters	Emissivity, reflected temperature	Editable after the flight?
Calibration	Traceable, at least every two years	Local service and calibration?

Thermal GSD and flight height: a worked example​

Ground sample distance (GSD) is the ground distance one pixel covers:

GSD = pixel pitch × height / focal length
GSD = 2 × height × tan(HFOV / 2) / horizontal pixel count   (HFOV: horizontal field of view)

Pixel pitch divided by focal length is the angle one pixel sees (IFOV), the same geometry we used for sensors, lenses and working distance in how we pick industrial cameras: sensor first, lens second.

Example: 640×512 detector, 12 µm pitch, 13 mm lens: IFOV ≈ 0.92 mrad, HFOV ≈ 32.9°.

Height	GSD	Footprint
20 m	1.85 cm/px	11.8 × 9.5 m
30 m	2.77 cm/px	17.7 × 14.2 m
32.5 m	3.00 cm/px	19.2 × 15.4 m
40 m	3.69 cm/px	23.6 × 18.9 m
60 m	5.54 cm/px	35.4 × 28.4 m

For PV modules the specification allows at most 3 cm of module edge per pixel, which its note equates to 5 × 5 pixels on a 6-inch (156 mm) cell. The example camera exceeds that above roughly 32 m. With a 9 mm lens the same GSD needs 22.5 m; with a 25 mm lens, 62.5 m. A 1280×1024, 12 µm detector behind a 24 mm lens reaches 3 cm/px at 60 m and covers about four times the area per frame. On half-cut modules, 3 cm/px leaves only about 3 pixels across the short side of a half cell, so fly a little lower for cell-level diagnosis.

Speed and blur: microbolometer pixels respond to a temperature change with a thermal time constant, typically about 8–12 ms on current uncooled cameras, and a pixel needs several time constants to settle fully. With a 10 ms time constant, a drone at 3 m/s moves 3 cm in that time, one pixel at 3 cm GSD; at 5 m/s, 1.7 pixels. Smeared hot spots read cooler than they are. As a rule of thumb for detailed inspections, keep speed at or below v ≈ GSD / 0.01 s (3 m/s at 3 cm GSD). The specification treats fast carriers such as drones separately in clause 5.4.2, with a figure on the effect of camera speed.

Overlap versus coverage: thermal images carry little texture, so Pix4D requires at least 90% front and 90% side overlap for thermal projects. For the example camera at 3 cm/px that means a frame every 1.5 m and a line every 1.9 m: at one frame per second, about an hour of flying per hectare before turns. That is fine on a rooftop and unworkable across tens of hectares; the camera's shortest timed-capture interval may limit speed further. Large plants therefore either fly a higher, high-overlap thermal orthomosaic for the overview and return for close-ups of findings, or shoot single radiometric frames along the rows at moderate overlap, analyze each one and tie it to module IDs through a visual orthomosaic or the plant layout. If a high pass misses the resolution requirement, call it a screening in the report.

Measurement spot for electrical work: the specification's note takes the real measuring spot as usually 3 × 3 pixels with good optics. To cover a 3 cm clamp with 3 × 3 pixels, the example camera must be within about 11 m; a 25 mm lens stretches that to 21 m and a 40 mm lens to 33 m. The asset owner's safety rules set the clearance.

Visual payload: wide, zoom and multi-sensor gimbals​

A thermal image shows that something differs; the visual photo usually shows why: bird droppings, broken glass, a burnt junction box, a loose connector. The specification requires a visual photo of every thermal abnormality, with clearly higher resolution than the thermal image (typically at least 30 times; for a 640×480 thermal camera it considers a separate camera of at least 9 MP suitable) and the same area in view. A wide camera documents the thermal frame's scene and feeds the visual orthomosaic; a zoom camera shows clamps, insulators and connectors from a safe distance; a laser rangefinder gives target coordinates and distance. Dual and triple payloads combine these on one gimbal and capture matched images at the same moment, which makes reporting much easier.

Airframe: endurance, wind, IP rating, RTK, data security​

• Endurance: brochure figures usually come from ideal conditions; with a thermal payload, heat and wind you will fly less.
• Wind resistance: describes flight safety, not data quality. The aircraft keeps flying in wind that has long since ruined the thermography.
• IP rating: under IEC 60529 the first digit covers dust (5: dust-protected, 6: dust-tight), the second water (4: splashing, 5: water jets). Ask which payload and battery configuration it applies to.
• Obstacle sensing: matters around parapets, HVAC units, poles and cables, but most systems cannot reliably detect thin wires, and vision-based sensors weaken at night.
• RTK: brings aircraft position error down to centimeter level, which makes it easier to repeat route and viewing angle on yearly missions and improves the position accuracy of images and orthomosaics. It works with your own base station or network RTK (TUSAGA-Aktif in Türkiye).
• Redundancy: dual IMU, GNSS and batteries reduce risk over critical assets. High-current conductors and steel structures can disturb the compass.
• Data security: energy and industrial clients will ask where data goes. Before buying, settle whether there is a local data mode that blocks the app's internet traffic, offline maps, cloud sync you can switch off, and where logs are stored.
• Battery logistics: sets for a full day, field charging, and letting hot packs cool before charging; some platforms allow hot-swapping without powering down.
• Software: grid, row-following and terrain-follow missions, radiometric format support, fleet management.

Flight conditions for PV thermography: checklist​

Condition	Target	How to check
Irradiance	At least 600 W/m² in the module plane, stable	Reference cell or pyranometer at module tilt (calibrated to ±5%)
Sky	Clear, no passing clouds	Cloud cover logged in okta, cumulus and cirrus treated separately; after a cloud passes, wait for temperatures to settle
Wind	Low; the calmer the better	Anemometer or Beaufort scale; the limit is in Table 3 of the specification
System state	Strings operating under load	SCADA or DC clamp meter (±2%); an offline string looks uniformly a few degrees warmer
Soiling and shade	Light and even, no partial shading	Under 10% loss of Impp; if soiling is heavy, clean first, then wait for thermal steady state
Viewing angle	Near perpendicular; no sun, sky or drone reflections	Fixed gimbal angle; reshoot suspects from a second angle, since reflections move with the camera
Time and season	Hours well above the threshold	In winter, low-tilt roofs may barely reach 600 W/m²; measure, do not guess
Logging	All devices time-synchronized	Images must match irradiance and load data

Sources disagree on a viewing-angle limit: some recommend staying within about 30° of the module normal for best accuracy, others treat 60° as the outer limit; the specification covers it in Annex A.2. On fixed-tilt modules up to 30°, a straight-down (nadir) camera sees the frame center within 30° of the normal; toward the frame edges the angle can grow by up to half the field of view. Around noon in June the sun is only about 13–19° from the zenith across Türkiye, so a downward camera with a larger half field of view can catch the sun's reflection on flat or low-tilt modules. Tilt the gimbal slightly away from the sun or move the flight time.

Workflow: from planning to report​

1. Scope: agree in writing, before the job, on simplified or detailed inspection, components, deliverable format and classification criteria.
2. Data: layout and string plan, module datasheet, SCADA access.
3. Plan: height from GSD, capture interval from overlap and speed, lines along the rows, battery order matched to the irradiance window.
4. On site: log irradiance, ambient temperature, wind, cloud cover and soiling; enter emissivity, reflected temperature, distance and relative humidity; lock the temperature span for the mission; check test frames for reflections and blur.
5. Ground truth: measure a few findings close up, from another angle, with a handheld radiometric camera; confirm the electrical effect with string current or an I-V curve, and cracked cells with electroluminescence (EL) where needed. A contact thermometer on the module back is only a rough check; front and back are not at the same temperature.
6. Processing: build orthomosaics, tag anomalies, calculate ΔT against healthy cells of the same module or neighboring modules. Clause 7.4 gives a method to project temperature differences measured at other irradiance levels to nominal irradiance.

The specification sorts findings into three classes of abnormality (CoA): CoA 1, no abnormality; CoA 2, thermal abnormality, whose cause is investigated and fixed within a planned period; CoA 3, safety-relevant thermal abnormality, which calls for prompt action. Table 4 of the specification gives the exact wording and the actions for each class. Pattern, component and conditions are judged together, and Annex C gives a matrix of thermal abnormalities of PV modules. Some software and clients pre-sort findings with their own ΔT thresholds; agree on them in writing first.

A useful report contains:

• Summary: findings by class and type, urgent actions.
• Conditions: time, plane-of-array irradiance, ambient temperature, wind, cloud cover, soiling.
• Equipment and method: camera and serial number, calibration date, emissivity, reflected temperature, height, GSD, speed, overlap.
• Per finding: block, row, string, module and coordinates; thermal image and matching visual photo; Tmax, reference and ΔT; type, class, recommended action. Name cell positions with a consistent matrix (Annex A.3 shows one).
• Limitations and deviations, which the specification requires the report to state.
• Raw radiometric data and orthomosaics.

People, qualifications and permissions​

Thermography competence: a simplified inspection is a limited check that modules and components work, with reduced personnel requirements and no firm conclusions on module quality. A detailed inspection serves periodic checks and troubleshooting of underperforming plants; the specification says an authorized PV expert together with thermography experts can perform it. Personnel qualification is in Annex B, and the normative references include ISO 9712, the standard for certifying non-destructive testing personnel; thermography certification schemes based on ISO 18436-7 also exist. Find out which certification your clients expect before you buy. The specification also recommends a second person on site, requires at least one team member who knows the system and PV plants, and expects the operator to brief the team on site safety rules.

SHGM (Turkish civil aviation authority): SHGM announced that its rewritten Unmanned Aircraft Systems Instruction (SHT-İHA) took effect in July 2026. According to the announcement, flight authority now follows the pilot license level (P0 amateur, P1 commercial, P2 advanced) rather than aircraft weight; registration and permissions go through one digital channel; zones marked green on the official map need no separate permit; and existing documents have a transition period ending 31 July 2027. Paid inspection is commercial work: confirm license, registration, insurance and flight permission against the current text on shgm.gov.tr before each project. Energy and industrial sites may lie in restricted zones. We cover the new instruction in more detail in Drone Rules in Turkey 2026: P0/P1/P2 licenses, registration and fines.

Site permission: airspace approval does not replace the owner's permission. Get written permission and safety instructions from the plant operator, from TEİAŞ for transmission substations, or from the regional distribution company for distribution assets.

Personal data (KVKK): if images show identifiable people or license plates, you are processing personal data and Türkiye's Personal Data Protection Law No. 6698 (KVKK) applies; filming other people's private property raises privacy issues as well. Thermal cameras cannot see through ordinary window glass, but they show people in the dark, so night roof and facade surveys can capture people on balconies and in gardens. Capture no more area than needed and mask people and plates in shared outputs; for details rely on kvkk.gov.tr and your legal adviser.

Decision matrix​

Scenario	Thermal camera	Visual payload and aircraft	Note
Occasional rooftop PV checks	Radiometric 640×512; flying low makes 3 cm/px easy	Compact integrated payload, good obstacle sensing, RTK optional	For a few inspections a year, buying the service may cost less
Utility-scale plant	Radiometric 640×512 as a practical minimum; 1280×1024 speeds up coverage	Long endurance, RTK, spare batteries, software that maps findings to modules	Flying is limited to the irradiance window; size crew and batteries for it
Roofs and building envelopes	Low NETD, radiometric, night use	Wide and zoom cameras; obstacle sensing limited in low light	ASTM C1153, ISO 6781-1; watch KVKK closely
Electrical and industrial assets	Narrow lens or high resolution, wide range	Strong zoom, laser rangefinder, IP rating, redundancy, local data mode	Inspect under load, certified thermographer, strict permits

Common mistakes​

• Using a non-radiometric camera or screen recordings for reports.
• Flying below 600 W/m² or under passing clouds; calling it "sunny" without measuring irradiance.
• Leaving emissivity and reflected temperature at defaults and reporting absolute temperatures.
• Reading reflections of the sun, the sky or the drone as hot spots.
• Flying too high or too fast: small hot spots blend into their surroundings and ΔT reads low.
• Not knowing which strings are offline and reporting a uniformly warm string as module failures.
• Measuring through heavy soiling; not logging conditions and times.

FAQ​

Can I inspect a solar plant with a non-radiometric thermal drone?
To find fault patterns, yes. For a classified report with temperature values, no.

What height should I fly for solar panel inspection?
Height = GSD × focal length / pixel pitch. For the 12 µm, 13 mm example, 3 cm/px means about 32 m at most. Check legal height limits separately.

Is 640×512 enough?
At the right height, yes. A 1280×1024 camera covers about four times the area per frame at the same GSD, which shortens flights on large plants; rooftop work rarely needs it.

How often should a plant be inspected?
The specification recommends four years between periodic thermography inspections; agree the actual interval with the operator or follow national rules. If you suspect a fault, do not wait.

Can a thermal drone find roof leaks?
On flat roofs with insulation under the waterproofing, a night survey after a sunny day often finds the wet areas. Thermography alone does not show where the water got in.

Conclusion and next steps​

Define the job first: solar, roofs or electrical assets; screening or detailed inspection. Work from the target GSD to camera and lens, then to flight time, batteries and crew. Fly the shortlisted systems on a site you know, on the same day and in the same conditions, and do not decide until the radiometric files open in your software and fill your report template. If you want help matching aircraft, thermal payload and data workflow to a mission, the AIOR drone technologies services page describes how we scope these projects.